Domates Mücveri

Ebru Erke

Domates, tarihte ilk kez 1840’larda Bolivya ve Peru’da görülmüş. Sonra Amerika’da yetiştirilmeye başlanmış. Ancak halkın zehirli olduğunu düşünmesi nedeniyle ilk başlarda fazla tüketilememiş. 1900’lerde daha sık tüketilmeye başlayan ve Amerika’nın keşfiyle Avrupa’da da yayılan domates, aradan geçen 150 yılın içinde tüm ızgaralarda, salata ve sandviçlerde kendisine yer buldu.
Domatesin Osmanlı mutfağına girişinin 18’inci yüzyıl sonlarına kadar sürdüğünü görüyoruz. Önce et ve zeytinyağlılarda kullanılan erik, ayva gibi meyvelerin yerini alıyor. Kısa zamanda hem çiğ hem de pişirilmiş olarak Osmanlı ve zamanla Anadolu mutfağının en bol kullanılan malzemelerinden biri oluyor. Türk kahvaltısından zeytinyağlılara domatesin girmediği yer neredeyse yok. Çorbasını, püresini, salçasını, turşusunu hatta reçelini bile sıklıkla yapıyoruz. Ülkemizin iklim şartları domates yetiştirmek için son derece uygun. Marmara, Akdeniz, Ege ve Karadeniz bölgelerinde domates yetiştiriciliği hayli gelişmiş durumda. Çeri de denilen kiraz domatesler, iri Çanakkale domatesleri, salça, turşu ve reçele uygun olduğu bilinen erik domates, bal tadında bahçe domatesleri, Orta Anadolu’da susuz yetişen kıraç domatesler ve daha pek çok türünü bugün mevsiminde, lokal pazarlarımızda ya da manavlarda bulabiliyoruz. Mevsiminde tüketim, bu çok yönlü leziz meyvenin en önemli koşulu.

Farklı bilgiler:
—Her yılın son çarşambası, Bunol isimli bir İspanyol köyünde hayli büyük bir domates savaşı yapılıyor. Bu renkli ve çılgın şenliğin adı La Tomatina.
—Domates likopen adında bir antioksidana sahip. Kırmızı rengini de bu antioksidandan alıyor. Kanserden koruduğu bilinen likopen, pişmiş domatesten daha kolay emiliyor.
—Domates Solanaceae ailesinden geliyor. Biber, patlıcan, patates ve hatta tütün, adamotu ve avratotu da aynı aileden.

Domateslerin tam da tatlanmaya başladığı şu günlerde gelin farklı bir tarifle sofraların vazgeçilmezlerinden olan bu güzel sebzenin iyice tadına varalım…

Domates mücveri 

10-12 adet

400 gr domates (sert olanlarından)
80 gr sert beyaz peynir, rendelenmiş
1 adet yumurta
1/2 adet kırmızı soğan, ince kıyılmış
5 adet nane yaprağı, ince kıyılmış
Dereotu, ince kıyılmış
Kekik, un, ay çiçek yağı, kuru maya, tuz

Domatesleri kaynar su dolu bir tencerede 30 saniye bekletip çıkarın. Kabuklarını soyup çekirdeklerini temizleyin. Ufak küp doğrayıp hafifçe tuzlayarak bir süzgece alın ve 30 dakika süzülmeye bırakın. Suyu süzülen domatesleri bir kaba alıp nane yaprakları, bir tutam dereotu, kırmızı soğan, yumurta, 3 çorba kaşığı un, bir çorba kaşığı kekik ve 4 gr maya ile karıştırın.
Bir tavaya bir parmak kalınlığında ayçiçek yağı koyup kızdırın. Domatesli karışımdan kaşıkla parçalar alıp tavaya dökün. Kızaran domates mücverlerini fazla yağını alması için kağıt havlu üzerinde alın. Üzerine tuz serpiştirip bekletmeden servis edin.