Bal hakkında bilmeniz gereken her şey

Ebru Erke

*Bal arıları insanlar için gıda maddesi üreten tek böceklerdir.

*Bal bozulmayan tek gıda maddesidir. Antibakteriyal olduğu için içerisinde bakteri üremez.

*Koyu renkli balların tadı açık renklilere göre daha yoğundur. Açık renkliler genellikle çok daha hafif ve çiçeksi aromaya sahiptir. Kestane balı gibi çok koyu renkli balların ise antibakteriyel ve antioksidan özellikleri yüksektir.

*Sahte bal birkaç şekilde üretilir: Arıların şeker şurubuyla beslenmeleri sonucunda elde edilen ballara şekerli ballar denir. Şeker şuruplarına aroma ve boya ilave edilerek üretilen ballara yapay ballar denir. Ayrıca doğal ballara glikoz, früktoz, sakaroz, früktozlu mısır şurubu gibi çeşitli şeker şurupları katılarak yapılan hile yöntemleri de vardır.

*Balın tadına, kokusuna, rengine veya kıvamına bakarak doğal ve sağlıklı olduğunu anlamak mümkün değildir. Balın kalitesi sadece laboratuarda yapılan analizler ile tespit edilebilir. .

*Balın kristalleşmesi tabii bir olaydır ve balın glikoz oranı bakımından doymuş hale gelmesiyle, glikoz moleküllerinin kristal duruma geçmesi olarak tanımlanır. Glikoz oranı fruktoz oranından yüksek ballar daha çabuk kristalleşir. Özellikle kış aylarında, soğukta muhafaza edilen ballar kristalleşebilir. Bal kavanozunu sıcak su dolu bir kasenin içine oturtarak balınızı eski akışkan haline döndürebilirsiniz.

*Petek, arının içine bal doldurmak amacıyla ürettiği bir çeşit kaptır. Petek balın daha doğal ve sağlıklı olduğu yönündeki algılar aslında yanlıştır. Arıcılıkta çoğunlukla arıların iş gücünü azaltmak adına balmumlarının eritilip şekillendirilmesi sonucu hazırlanan fabrika üretimi petekler kullanılır. Arıcıların hastalıklara karşı kullandıkları ilaç kalıntıları ve pestisitler petekler üzerinde kalıntı olarak kalır.

*Ballar nektarın alındığı kaynağa ve elde edildiği bölgeye göre sınıflandırılırlar ki lezzet ve kaliteyi belirleyen esas faktör bunlardır. Balın elde edildiği bölgenin florasının karakteristiği onu ayrıştırıcı kılan en büyük özelliktir. Yöresel ballarda içinde endemik çeşitlerin de olduğu kimi zaman yüzlerce çeşit özel bitkinin bulunduğu bölgelerde bal yapımı gerçekleşir. Monoflora ballar ise ağırlıklı olarak tek bitkiden alınan nektarla üretilen ballardır; kestane, ıhlamur, kekik veya narenciye gibi. Belli bir çiçeğin yada bitkinin balı olabilmesi için en az %75’inin isimlendirilen kaynaktan elde edilmiş olması gerekir.

 

Yemeklerde balı nasıl kullanalım?

Marinatlarda Etlerinizi marine edip pişirirken kullandığınız bal, pişme esnasında ısıyla birleşince karamelizasyon olur ve eğer ki etiniz fırında pişiyorsa çıkan isten hafif bir tütsülenme tadı alabilirsiniz. Diğer marinasyon malzemeleri ile daha iyi karışması için yoğunluğu daha düşük yani daha akışkan balları tercih edin. Fırında pişireceğiniz kuzu eti için; bal, zeytinyağı, biberiye, portakal suyu ve portakal kabuğu rendesini karıştırıp (bir miktarını kenara ayırın) etinizi arada çevirmek suretiyle bu karışımda en az 6 saat bekletin. Etinizi orta ısıdaki fırına alın, ayırdığınız marinatla etini fırçalayın. Her on dakikada bir tekrar fırçalayarak pişirin.

Sos karışımlarında Bal salata soslarınıza hem lezzet hem de kıvam verir. Yeşillikli veya  bakliyatlı hemen her salatada kullanabileceğiniz bir sos tarifi: 110 gr mayonez, 75 gr Dijon hardalı, 50 gr bal, 30 ml elma sirkesi, bir tutam tuz ve 40 ml zeytinyağınıderin bir kasede karıştırın. Kullanana kadar dolapta muhafaza edin ve 3 gün içinde tüketin.

Karamelize etmek için Sebzelerinizi dirice kalacak şekilde haşlayın veya ızgarada pişirin. Tavaya zeytinyağı koyun. Sebzeleri de tavaya alıp tuz, karabiber serpin, bal gezdirin ve limon suyu dökün, son olarak biraz mercanköşk ekledikten sonra karamelize olana dek kavurun.

Şeker yerine Bal, en iyi doğal tatlandırıcılardan biridir. Rafine şekerden yaklaşık 1,5 kat daha fazla tatlıdır. Bu oranı göz önüne alarak kek, pasta ve tatlılarınızda şeker yerine kullanabilirsiniz. Koyu kıvamlı ballar daha fazla lezzet katar ve daha nemli tutar. Şeker yerine bal kullandığınızda tarifinizdeki sıvı (yağ, süt…) miktarını beşte bir oranında azaltın.